Hüma serisi

Hüma Kuşu efsanesi, her uygarlıkta farklı şekillerde efsaneleştirilmiştir. Hüma Kuşu efsanesi uygarlık ve inanç ne olursa olsun, ortak paydada zenginlik, mutluluk, saadet, iyilik, talih, cennet gibi anlamlarla güçlendirilmiştir.

Hüma Kuşu efsanesinin Ön Asya Mitolojisinde yeri, yine zenginlik ve mutluluk getirmesidir. Bunun dışında hiç durmaksınız uçarak, yedi kat göklere gittiği, hatta cennette oturduğuna inanılır.

Hüma Kuşu efsanesi, Azerbaycan’da anlatılana göre ise Hüma Kuşunun uçurulması sonucu kimin başına konarsa ya da gölgesi kimin üzerinden geçerse o kişinin hükümdar olacağına dair bir inanış vardır.

hümakusu.webp

Hüma Kuşu efsanesi, Türk kültüründe de Azerbaycan’da olduğuna benzer şekilde betimlenmiştir. Hüma Kuşunun, birinin üstüne konması, gölgesinin düşmesi veya pislemesi sonucu o kişinin mutluluğa ereceği ya da hükümdar olacağına dair inanışlar vardır. Osmanlıdaki Hümayun kelimesi, Hüma sözcüğünden türemiştir.  Bu yüzden, Talih Kuşu ve Devlet Kuşu olarak adlandırılmıştır.

Türk Kültüründe Hüma Kuşu

Türk kültüründe Hüma Kuşu, sadece Hüma Kuşu efsanesinin anlatılmasıyla kalmamıştır. Aynı zamanda resim ve edebiyat alanlarına da etki etmiştir. Eski Türk kültüründe Umay ismiyle de rastlanan bu kuş cennette yaşaması ve çok yükseklere uçması, hatta bazı kaynaklara göre Tanrı’ya kadar gidip gelmesi sebebiyle erişilemeyecek yükseklikleri anlatan bir semboldür. Resmetmelerde, uçsuz bucaksız gökyüzünde ayakları gözükmeyecek ve yanında başka varlık olmayacak şekilde yükseklik ve derinlik anlatır şekilde çizilmektedir.